दसैँमा पनि तातोपानी नाका खुल्ने छैन टुङ्गो

काठमाडौ। चिनियाँ पक्षले भदौ १५ गतेदेखि एकतर्फी रूपमा बन्द गरेको तातोपानी नाका कहिले खुल्छ भन्ने अझै निश्चित भएको छैन। नाका सञ्चालनमा आउने टुङ्गो नलाग्दा नेपाल आयातका लागि तयारी अवस्थामा रहेका मालवस्तु बोकेका कन्टेनर चिनियाँ भूभागमै रोकिएका छन्। यसले दसैँका लागि आवश्यक सामानको आपूर्ति प्रभावित हुने चिन्ता बढाएको छ।

गत मङ्गलबार नेपालस्थित चिनियाँ दूतावासका उपनियोग प्रमुख चाउ फानसहित परराष्ट्र, अर्थ तथा वाणिज्य मन्त्रालय, भन्सार र सडक विभागका अधिकारीले तातोपानी नाका, सडक तथा भौतिक पूर्वाधारको स्थलगत निरीक्षण गरेका थिए। निरीक्षणपछि नाका छिट्टै खुल्ने अपेक्षा गरिएको भए पनि एक साताभन्दा बढी समय बितिसक्दा समेत त्यसबारे कुनै ठोस निर्णय सार्वजनिक भएको छैन।

नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष रामहरि कार्कीले स्थलगत निरीक्षणपछि नाका खुल्ने आशा बढे पनि हालसम्म निश्चित जानकारी प्राप्त नभएको बताए।

त्यस्तै, प्रमुख जिल्ला अधिकारी शशिधर घिमिरेले नाका सञ्चालनमा ल्याउने विषयमा चिनियाँ पक्षबाट अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया नआएको जानकारी दिए। उनका अनुसार नाका खुलाउने विषयमा कूटनीतिक माध्यमबाट निरन्तर संवाद भइरहेको छ। यद्यपि, नाका खुल्ने मिति वा त्यससम्बन्धी ठोस सन्देश प्राप्त हुन सकेको छैन।

नाका कहिले खुल्छ भन्ने अन्योल कायम रहे पनि व्यापारी तथा व्यवसायी भने दसैँअघि नै सञ्चालनमा आउने आशामा छन्। यसअघि नेपाल सरकारका पूर्वाधार विकासमन्त्री सुनिल लम्सालले भदौको पहिलो साता तातोपानी नाकाको निरीक्षण गर्दै नाका छिट्टै खुल्ने बताएका थिए। तर, त्यसयता पनि नाका सञ्चालनमा आउने निश्चित आधार देखिएको छैन।

तातोपानी भन्सारका अधिकृत रमेशबहादुर शाहले चिनियाँ क्षेत्रमा रोकिएका मालवस्तु बोकेका कन्टेनर तातोपानी नाकामार्फत नेपाल भित्रिने सम्भावना रहेको बताए। चिनियाँ पक्ष नाका खुलाउन सकारात्मक देखिएकाले दसैँअघि नै नाका सञ्चालनमा आउने उनको अपेक्षा छ।

चिनियाँ पक्षले भदौ १५ गतेदेखि नाका बन्द गरेपछि लिपिङ र कोदारी क्षेत्रमा चीनतर्फ जान तयारी अवस्थामा रहेका कन्टेनर खासा प्रवेश गर्न पाएका छैनन्। त्यसैगरी, न्यालम क्षेत्रमा दसैँका लागि आवश्यक सामान बोकेका ४५ वटाभन्दा बढी कन्टेनर रोकिएका छन्।

चाडपर्वलाई लक्षित गरी आयात गरिएका सामान समयमै नेपाल भित्र्याउन नसक्दा व्यापारी तथा व्यवसायी अन्योलमा परेका छन्। नाका बन्द हुँदा व्यापार व्यवसाय प्रभावित हुनुका साथै मजदुर र यातायात क्षेत्रमा समेत असर परेको छ। दसैँअघि सामान नेपाल भित्र्याउन नसकिए बजारमा आवश्यक वस्तुको आपूर्ति प्रभावित हुने र व्यवसायीले थप आर्थिक क्षति बेहोर्नुपर्ने जोखिम छ।

नेपाल हिमालय सीमापार वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष कार्कीले दसैँअघि नै नाका सञ्चालनमा ल्याउन नेपाल सरकारले चिनियाँ पक्षसँग विशेष कूटनीतिक पहल गर्नुपर्ने बताए। नाका बन्द हुँदा व्यवसायीले आर्थिक क्षति बेहोर्नुपरेको र चाडपर्वका लागि आवश्यक सामानको आपूर्तिमा समेत समस्या आउन सक्ने भएकाले सरकारले संवाद र पहललाई तीव्रता दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।

नाका खुल्ने मिति अझै अनिश्चित रहेकाले चिनियाँ भूभागमा रोकिएका कन्टेनर कहिले नेपाल भित्रिने हुन् भन्ने अन्योल कायम छ। दसैँ नजिकिँदै गर्दा नाका सञ्चालनमा ल्याउन दुवै पक्षबीच प्रभावकारी पहल हुनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।